ondertekenen

mba Jim Stolze

Schrijver-ondernemer; organisator TEDx Amsterdam; investeerder in startende ondernemingen via The Founder Institute; bestuurder Nationaal Comité 4 en 5 mei; deeltijdpresentator tv-zender RTLZ

Ik ben zeer gecharmeerd van de transsectorale benadering van professor Nico Baken, vervat in zijn manifest. Ik geloof in die holistische aanpak. Zijn manifest is een soort masterplan, dat je dwingt om met andere partijen aan tafel te gaan zitten. Partijen met mogelijk uiteenlopende belangen, maar een gezamenlijk doel. Het is een integrale visie om Nederland een aantal stappen verder te brengen.

Het is een plan op hands-on-niveau, zeer uitvoerbaar. Als ik ondernemer was in de bouw en ik zou Bakens betoog snappen, dan zou ik veel beter kunnen articuleren, wat ik ga bouwen, mét anderen.

Dan zou ik namelijk snappen, dat het – bijvoorbeeld in de woningbouw – niet alleen gaat om wooncomfort, maar dat ik ook moet inspelen op sociale en demografische trends, en dat ik er in een zo vroeg mogelijk stadium méér mensen bij moet betrekken dan alleen mensen die goed zijn in stenen stapelen.

‘Transitie’ is het centrale begrip in Bakens essay. Compassie en empathie staan tegenwoordig hoger dan ooit op de persoonlijke agenda van het individu. Daarom is maatschappelijke transitie eigenlijk onontkoombaar. De common sense is terug: laten we overstappen van ‘wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet!’ naar ‘wat gij wilt dat u wél geschiedt, doe dat steeds ook een ander!’ (red: Mattheus 7:12, bergrede).

Nico heeft dat ook al betoogd in 2009, toen hij een van de sprekers was op de TEDx Amsterdam, die ik elk jaar organiseer (openingscitaat Nico was daar van Claude-Lévi Strauss, de beroemde antropoloog en schrijver van Tristes Tropiques: ‘an individual becomes important as part of the network that transcends it’). De TEDx-bijeenkomsten geven een wereldwijd podium aan de beste ideeën uit de samenleving, uit elke sector. Iedereen mag zijn idee 18 minuten toelichten. Die Engelstalige talks worden opgenomen en via internet gratis verspreid. Sommige films hebben miljoenen clicks gehaald.

Een van Nico’s stellingen is, dat Nederland kosteloos uit de crisis zou kunnen komen, onder meer met gebruikmaking van in het buitenland belegde, Nederlandse pensioengelden. Dat lijkt mooi, maar laat de haalbaarheid hiervan over aan deskundigen. Ik ben geen econoom. Wij zijn als Nederlanders enorme potters. Dan is het zonde om dat geld elders te laten renderen, terwijl we zelf te weinig geld hebben om mensen te verzorgen of te investeren in onze eigen toekomst. Daar word ik wat opstandig van. Ik hoop dan ook, dat Bakens masterplan voldoende spraakmakend is om er een publieke discussie over te gaan voeren.

Overigens zijn er in de maatschappij al veel tendensen in de richting van een nieuwe economische en menselijke orde. De werkwijze van banken als de Triodos-bank en ASN-bank zijn bewijzen van die al ingezette transitie. Je kunt je toch haast niet voorstellen, dat er over een paar jaar nog banken zijn, die niet zo denken?

Hét probleem is en blijft, hoe het grote publiek bij deze discussie betrokken kan worden. Ik hoop dat grote clubs als werkgevers- en werknemersorganisaties erachter gaan staan. Het plan is ‘waiting for execution’. Dat kan een professor uit Delft natuurlijk niet in zijn eentje.

Persoonlijk zal ik er alles aan doen om het plan te laten terechtkomen bij mensen die het kunnen uitvoeren en verder kunnen brengen. Zo beschreef ik het manifest van professor Nico Baken in verkorte vorm in de begin oktober 2013 verschenen boekuitgave Nederland in ideeën. Op de vraag ‘Welk idee, inzicht of innovatie heeft Nederland veranderd – of zal dit in de toekomst gaan doen?’ gaven honderd invloedrijke wetenschappers, auteurs en kunstenaars (waaronder Vincent Icke, Neelie Kroes, Gerard ’t Hooft en Boris van der Ham) in 1000 woorden kort en krachtig antwoord.